WIRON a WIBOR — co warto wiedzieć o nowym wskaźniku i kiedy wejdzie w życie?

10 maja, 2025

Wskaźnik referencyjny WIBOR stanowi podstawę do ustalania oprocentowania kredytów hipotecznych i gotówkowych, lokat bankowych, kredytów ratalnych oraz niektórych obligacji skarbowych i korporacyjnych od niemal 30 lat. Od 2023 roku miał go stopniowo zastępować WIRON. Czym on jest? Jaka jest różnica między WIRONem a WIBORem. Dlaczego ostatecznie nowy wskaźnik się nie przyjął? Sprawdź!

Oprocentowanie kredytu a WIBOR

Na oprocentowanie kredytu, a tym samym na wysokość raty, nie wpływa tylko marża. Jednym z kluczowych parametrów oddziałujących na koszt zobowiązania jest stawka referencyjna. Przez lata jej funkcję pełnił wskaźnik WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) odgrywający rolę stawki bazowej oprocentowania kredytów. W uproszczeniu można powiedzieć, że służy on do mierzenia wartości pieniądza na rynku międzybankowym.

Czym jest WIBOR?

WIBOR był wyliczany na podstawie transakcji między bankami komercyjnymi. Administrator stawek referencyjnych GPW Benchmark, nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego, czuwa nad jego ustalaniem.

Chociaż ten wskaźnik istnieje od kilku lat, wiele osób wylicza jego wady. Dlaczego? Ponieważ bazuje on na warunkach transakcji między bankami. Na ich podstawie wyciąga się średnią ze zgłaszanych stóp procentowych. Jeśli jednak takich transakcji w podanym terminie nie zawarto, bierze się pod uwagę operacje z innymi podmiotami, a także przewidywania dotyczące m.in. dalszych zmian stóp procentowych. Z tego powodu mówi się, że WIBOR „sięga w przyszłość” i pokazuje oczekiwana dot. rynku, co może przynieść różny efekt dla kredytobiorców.

Wskaźnik WIRON miał zastąpić WIBOR 

Wskaźnik referencyjny WIBOR kojarzy się głównie z kredytami hipotecznymi i gotówkowymi. To właśnie on przez lata funkcjonowania decydował o ich oprocentowaniu.

Wpływał zarówno na wysokość rat, jak i kosztów wynikających z zaciągnięcia zobowiązania wobec banku. Przez lata miał więc ogromne znaczenie dla kredytobiorców i pełnił ważną funkcję przy podejmowaniu decyzji finansowych.

Reforma wskaźników referencyjnych: WIBOR a WIRON

W 2023 roku rozpoczęła się reforma wskaźników referencyjnych mająca na celu dostosowanie polskiego rynku finansowego do globalnych trendów. Ostateczna zamiana WIBOR na WIRON miała dojść do skutku dopiero w 2027 roku, choć banki mogły opierać swoje produkty finansowe na nowym wskaźniku już w lutym 2023 roku. 

Na takie rozwiązanie zdecydowały się jedynie nieliczne instytucje, a już pod koniec tego samego roku stało się jasne, że to WIRON nie zdaje egzaminu i przynosi bankom więcej szkody niż pożytku. W związku z tym podmioty korzystające z nowego wskaźnika szybko z powrotem „przerzuciły” się np. na WIBOR 1M czy WIBOR 3M. 

Czym jest WIRON?

Od 2023 roku banki miały możliwość przedstawiania ofert według nowego wskaźnika. WIRON, (ang. Warsaw Interest Rate Overnight), bo o nim mowa, opiera się on na warunkach wykonanych transakcji jednodniowych. Czym różnią się WIBOR i WIRON?

Podstawowa leży w uwzględnieniu transakcji, które odbywają się nie tylko na rynku międzybankowym. Do jego wyliczenia brane są pod uwagę także operacje z innymi instytucjami, w tym także przedsiębiorstwami. 

Z tego powodu eksperci uznali, że WIRON jest praktyczniejszy i przedstawia realne warunki transakcji. Co więcej, w odróżnieniu od WIBORU miał pokazywać przeszłe warunki, a nie oczekiwania.

Wprowadzenie nowego wskaźnika: oczekiwania vs. rzeczywistość (2025)

Wszystkie banki, które zdecydowały się obliczać oprocentowanie w oparciu o WIRON, wycofały się już z tego rozwiązania. Okazało się więc, że wskaźnik, od którego oczekiwano większej skuteczności i stabilności, po przeprowadzeniu dogłębnych analiz i zebraniu odpowiedniej ilości danych okazał się przysparzać bankom znaczących trudności. Poinformował o tym dr Tadeusz Białek, Prezes Związku Banków polskich w rozmowie z serwisem BANK.pl: Przeprowadziliśmy dwie tury szczegółowych i precyzyjnie przygotowanych konsultacji. Pierwsza z nich, zrealizowana w czerwcu, zakończyła się decyzją komitetu sterującego o odrzuceniu wskaźnika WIRON. Jak pokazała praktyka — generował on błędy niezależne od banków, wynikające z niewłaściwej kwalifikacji przez samych przedsiębiorców.

W związku z problemami pojawiającymi się m.in. przy włączaniu depozytów dużych przedsiębiorstw oraz poprawnym klasyfikowaniu firm podjęto decyzję o zrezygnowaniu z reformy w jej pierwotnej wersji. Zamiast tego 10 grudnia 2024 roku Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej oświadczył, że nowym wskaźnikiem ma zostać WIRF, określany oficjalnie jako POLSTR. 

Podsumowanie

Jak informuje Prezes Związku Banków Polskich zgodnie z pierwotnymi założeniami wskaźnik WIBOR ma przestać obowiązywać wraz z początkiem 2028 roku. Pierwsze produkty finansowe bazujące na POLSTR powinny zaś pojawić się w ofercie banków już w pierwszej połowie 2026 roku. 

Źródła:

https://www.zbp.pl/Aktualnosci/Wydarzenia/Komitet-Sterujacy-Narodowej-Grupy-Roboczej-zdecydowal-o-wyborze-nowego-wskaznika.