Dane wrażliwe, czyli jakie? Czy to to samo co dane osobowe?

Wiele mówi się o ochronie danych osobowych. Są to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację konkretnej osoby fizycznej. Dość często są one mylone z danymi wrażliwymi. Sprawdź, co je charakteryzuje. Dowiedz się, jakie informacje zalicza się do danych wrażliwych.

Co to są dane wrażliwe i co je różni od danych osobowych?

Niejedna osoba myli dane wrażliwe z danymi osobowymi. Są to zbliżone pojęcia różniące się jednak zakresem informacji, do jakich się odnoszą.  Dane wrażliwe, inaczej sensytywne, są rodzajem danych osobowych podlegających szczególnej ochronie. 

Zalicza się do nich m.in.:

  • pochodzenie rasowe i etniczne,
  • dane genetyczne,
  • poglądy polityczne,
  • przekonania religijne,
  • przynależność do związków zawodowych,
  • dane biometryczne,
  • informacje na temat orientacji seksualnej.

Naruszenie danych wrażliwych, w przeciwieństwie do zwykłych osobowych, może naruszyć intymność ich właściciela, narazić na ośmieszenie lub dyskryminację. 

Czy data urodzenia oraz imię i nazwisko to dane wrażliwe?

Imię i nazwisko oraz data urodzenia to jedne z najczęściej podawanych danych osobowych m.in. w różnego rodzaju formularzach. Czy jednak zalicza się je do kategorii wrażliwych informacji? Nie, zarówno dane personalne, jak i data urodzenia nie są szczególnym rodzajem danych. 

Czy PESEL to dane wrażliwe?

PESEL pozwala jednoznacznie zidentyfikować konkretną osobę. Jest więc daną osobową. Nie dotyczy jednak intymnych sfer życia, dlatego nie stanowi informacji wrażliwej. Mimo tego warto zadbać o ochronę numeru PESEL i nie ujawniać go osobom postronnym. Możesz go zastrzec w aplikacji mObywatel lub na portalu mobywatel.gov.pl bądź składając wniosek w urzędzie gminy. 

„Już ponad 6,5 miliona osób (stan na czerwiec 2025 r.) zdecydowało się na zastrzeżenie numeru PESEL. Dzięki temu ograniczamy ryzyko, że przestępcy posłużą się naszymi danymi na przykład do wyłudzenia kredytu. […]. Zastrzeżenie numeru PESEL zajmuje tylko kilka chwil, a może nas skutecznie ochronić przed skutkami kradzieży danych osobowych. Zachęcam do tego każdego – informuje wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski2.

Jak chroni się dane wrażliwe?

Jak już wiesz, dane wrażliwe odnoszą się do najbardziej intymnych sfer życia. W związku z tym muszą być odpowiednio chronione. W tym celu prowadzone zostało  Rozporządzenie Paramentu Europejskiego i Rady
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46 WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). 1 Zgodnie z tym aktem prawnym przetwarzanie informacji zaliczanych do danych wrażliwych jest zabronione. Za naruszenie tego zakazu przewidziane są kary pieniężne. Ich maksymalna wysokość to 20 000 000 euro lub do 4% rocznego światowego obrotu w przypadku przedsiębiorstw. 

W jakich przypadkach takie informacje mogą jednak zostać wykorzystane? Przede wszystkim wtedy, gdy ich właściciel dał na to wyraźną zgodę. Mogą być wykorzystane nawet bez jej uzyskania, jeśli np. ich przetwarzanie jest niezbędne do ochrony interesów osoby, której dane dotyczą. 

Dane wrażliwe – co to jest? Podsumowanie

Do danych wrażliwych zalicza się informacje dotyczące życia prywatnego, m.in. na temat seksualności, poglądów czy przekonań. Natomiast dane osobowe to np. imię i nazwisko czy numer PESEL. Bez względu na to, do jakiej kategorii się zaliczają, warto chronić je przed niewłaściwym wykorzystaniem, aby uniknąć kłopotów związanych np. z wyłudzeniem kredytu. 

Źródła:

  1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32016R0679
  2. https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/juz-65-miliona-osob-zastrzeglo-swoj-numer-pesel  

Piotr Zadzierski

Piotr Zadzierski

Publicysta finansowy koncentrujący się na praktycznej wiedzy o rynku pożyczkowym i dostępności kapitału dla gospodarstw domowych. Specjalizuje się w analizie produktów kredytowych, zmianach regulacyjnych dotyczących pożyczek oraz trendach w sektorze instytucji pożyczkowych. W swojej pracy stawia na rzetelność, przejrzystość i prosty język, dzięki czemu nawet najbardziej złożone zagadnienia stają się zrozumiałe dla każdego. Jego teksty cieszą się uznaniem zarówno ekspertów, jak i szerokiego grona odbiorców.

piotr.zadzierski@avafin.com

Zobacz też

Co może zabrać komornik, a czego nie może zająć?

30 czerwca, 2026

Otrzymanie informacji o egzekucji komorniczej zwykle wywołuje silny stres i natychmiast rodzi serię pytań: czy konto zostanie zablokowane, czy można stracić rzeczy w domu, czy komornik może wejść do mieszkania i zabrać dowolne przedmioty. W 2026 roku zasady zakresu egzekucji są jasno określone, ale wiele nieporozumień wynika z mieszania przepisów z obiegowymi opiniami. Najważniejsze informacje […]

Czytaj dalej...

Umowa o dzieło, zlecenie, praca dorywcza – jak to wpływa na zdolność kredytową?

29 czerwca, 2026

Forma zatrudnienia ma duże znaczenie przy ocenie zdolności kredytowej, ale nie zamyka drogi do finansowania. Banki i instytucje pożyczkowe patrzą przede wszystkim na regularność i przewidywalność dochodu, a dopiero później na typ umowy. Umowa o dzieło, zlecenie czy praca dorywcza mogą być akceptowane, ale zwykle wymagają dłuższej historii wpływów i lepszego udokumentowania niż etat. Umowa […]

Czytaj dalej...

Jakie są progi (tablice) alimentacyjne z Funduszu Alimentacyjnego w 2026 roku?

26 czerwca, 2026

Fundusz Alimentacyjny to mechanizm wsparcia dla osób, które nie otrzymują zasądzonych alimentów mimo prowadzonej egzekucji komorniczej. Nie zastępuje obowiązku alimentacyjnego, ale pełni rolę zabezpieczenia minimalnych potrzeb dziecka w sytuacji niewypłacalności rodzica. System nie wypłaca pełnej kwoty alimentów, lecz ich ustawowo ograniczoną część i tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki. Najważniejszym z nich jest kryterium […]

Czytaj dalej...