Karty bankowe

Plastik w portfelu. Karty kredytowe, debetowe, przedpłacone: czym się różnią i jak ich używać?


Sięgając codziennie do portfela po kawałek kolorowego plastiku, trudno byłoby uwierzyć, że koncepcja karty kredytowej pochodzi z lat 80-tych XIX wieku. Posiadanie karty buduje świadomość wolności finansowej, komfortu zakupów zarówno w sieci, jak i tradycyjnych sklepach, a czasem przydaje prestiżu. Na jaki rodzaj karty się zdecydować i w jakich sytuacjach jej używać?

Czym jest karta kredytowa?

Jakkolwiek byśmy postrzegali kartę kredytową, musimy pamiętać, że jej podstawowym celem jest ułatwienie dokonywania transakcji płatniczych. Ułatwienie, a więc i przyspieszenie procesu regulowania należności za zakupione towary i usługi. Oczekiwanym przez wystawców kart rezultatem jest skłonienie ich posiadaczy do częstych zakupów. Nie jest to trudne, albowiem czym prościej jesteśmy w stanie wykonać daną operację, tym częściej ją powtarzamy.
Karta sprawiła, iż brak gotówki w portfelu przestał być (chwilowym) problemem. Transakcje bezgotówkowe stały się dominującym sposobem prowadzenia rozliczeń. Korzystanie z kart niesie ze sobą portfolio benefitów poza oczywiście brakiem konieczności noszenia gotówki. Jednym z nich jest choćby możliwość rozliczenia płatności za zakupy dopiero w terminie spłaty (czyli niekiedy prawie 2 miesiące po dokonaniu transakcji). Innym natomiast możliwość dokonania błyskawicznej płatności za zakupy w internecie. Kolejnym, będącym coraz częściej standardem, może być dodatkowe ubezpieczenie NNW lub OC. Wydawcy kart starając się przyciągać klientów rozbudowują produkty kartowe na różne sposoby, na czym zyskują w efekcie konsumenci.

Karta kredytowa czy może debetowa?

Gama wszelakiego rodzaju kart oferowanych przez instytucje finansowe może przytłaczać, szczególnie wówczas, gdy zależy nam na najprostszym produkcie umożliwiającym zakupy bezgotówkowe. Karty płatnicze działają w odmienny sposób i ma to związek ze specyfiką produktu jaki obsługują. Najprościej mówiąc karty kredytowe działają jak nieoprocentowany kredyt (o ile zobowiązanie spłacane jest w terminie), karty debetowe pozwalają na regulowanie zobowiązań do wysokości środków na koncie bankowym, karty przedpłacone natomiast umożliwiają zakupy do wysokości kwoty, jaka została do nich przypisana. Pomijając karty obciążeniowe i przedpłacone, dwiema najczęściej spotykanymi formami kart płatniczych są karty kredytowe i debetowe.

Jak dokładnie działa karta kredytowa?

Decydując się na kartę kredytową, użytkownik dokonując płatności za nabywane towary, czy też usługi korzysta z pieniędzy banku. Karta kredytowa nie jest więc powiązana z kontem osobistym. Dla potencjalnego użytkownika oznacza to, że zanim bank przyzna kartę kredytową prawdopodobnie dokona weryfikacji jego zdolności kredytowej. Nie ma w tym w zasadzie nic dziwnego, ponieważ karta kredytowa, jak sama nazwa wskazuje jest formą kredytu udzielanego przez bank. Ustalając zdolność kredytową bank ustala poziom ryzyka oraz definiuje jakiej wysokości zadłużenie użytkownik karty kredytowej będzie w stanie spłacić. Na tej podstawie przyznaje limit kredytowy, do wysokości którego użytkownik będzie mógł co miesiąc korzystać z karty. Zasadą jest, iż zobowiązania z tytułu wykorzystania karty kredytowej spłacane są po otrzymaniu wyciągu z banku wraz z informacją o saldzie zadłużenia. Ogromnym atutem karty jest możliwość spłacania zobowiązań prawie 2 miesiące po dokonaniu transakcji.

Czym jest karta debetowa?

Jak już krótko wspomnieliśmy generalną zasadą jest, iż korzystając z produktu jakim jest karta debetowa posiadacz realizuje płatności do wysokości środków, jakie zostały zgromadzone na koncie bankowym. Oznacza to, że transakcje kartą debetową mogą być realizowane w zasadzie jedynie do wysokości zasobów pieniężnych na rachunkukoncie bankowym. W zasadzie, ponieważ jeśli użytkownik karty posiada przyznany w banku debet lub tzw. kredyt odnawialny, wówczas może skorzystać z większych środków niż te figurujące na rachunku. Widzimy więc, że zasadniczą różnicą pomiędzy kartą kredytową, a kartą debetową jest fakt, iż ta druga powiązana jest z kontem bankowym posiadacza. Analizując zakres funkcji przypisanych do karty kredytowej i debetowej, zauważyć możemy, iż w większości przypadków są one bardzo zbliżone do siebie. Oznacza to, że można nią zarówno wypłacać gotówkę z bankomatu, jak też realizować płatności za zakupy w sklepach stacjonarnych oraz internetowych.

Jak używać kart płatniczych?

Odpowiedź nasuwa się sama. Tak samo, jak w przypadku wszystkich produktów dostarczanych przez instytucje pożyczkowe. A więc z głową i rozsądkiem.
Po pierwsze należy przyjrzeć się regulaminowi produktu, jego specyfice, a następnie zestawić to z charakterem realizowanych transakcji. W przypadku, gdy mamy zamiar często wypłacać gotówkę z bankomatu, wówczas optymalnym rozwiązaniem będzie wykorzystanie karty debetowej. Jest to jak najbardziej logiczne, ponieważ pamiętając o jej szczególnej naturze wiemy, że środki zostaną pobrane z naszego konta. W efekcie unikniemy potencjalnych prowizji. W sytuacji, gdy posiadamy również kartę kredytową, dobrym pomysłem będzie wykorzystywanie jej do realizacji transakcji w większości bezgotówkowych. Z jednej strony ponownie spotykamy aspekt prowizyjny, a w zasadzie jego brak. Z drugiej natomiast możemy pozwolić sobie na zakupy nawet wówczas, gdy poziom naszych zasobów na koncie osobistym mógłby być niewystarczający.

Zobacz też

Jak powiedzieć rodzinie o długach, aby dostać wsparcie zamiast oceny?

29 stycznia, 2026

Raport „Polska na kozetce 2025” mówi o czymś więcej niż tylko o rosnącej popularności psychoterapii. Mówi o stanie psychicznym społeczeństwa, które coraz częściej balansuje na granicy przeciążenia. 22% dorosłych Polaków skorzystało z psychoterapii w ostatnich pięciu latach, a wśród powodów dominują problemy emocjonalne – wskazywane przez 65,2% kobiet i 51,4% mężczyzn. Najczęściej pojawiają się stres, […]

Czytaj dalej...

Czy będzie podwyżka 800 plus do kwoty 1000 zł, a jeśli tak – kiedy?

28 stycznia, 2026

Świadczenie 800 plus jest jedną z najważniejszych form wsparcia finansowego dla rodzin z dziećmi w Polsce. Nic więc dziwnego, że regularnie pojawiają się pytania o jego ewentualne podniesienie. Wielu rodziców zastanawia się, czy po zmianie z 500+ na 800+ jest możliwa kolejna podwyżka, tym razem do 1 000 zł miesięcznie na dziecko. Sprawdź, czego możesz […]

Czytaj dalej...

Czy komornik może zająć świadczenie 800 plus, zwrot podatku lub zasiłek? Przykłady i wyjątki

27 stycznia, 2026

Zajęcie komornicze jest ostatecznym etapem egzekucji należności na rzecz wierzyciela. Budzi obawy u osób, które zmagają się z długami. Dobrze jednak pamiętać o tym, że komornika obowiązują liczne ograniczenia dotyczące tego, co i w jakiej kwocie może zająć. Sprawdź, czy świadczenie 800 plus, zwrot podatku czy zasiłki podlegają zajęciu.  Świadczenie 800 plus a zajęcie komornicze […]

Czytaj dalej...