Co to jest stopa procentowa i jak wpływa na koszt kredytu

Opublikowano: 1 lutego, 2021 | Zaktualizowano: 20 listopada, 2025

Co to jest stopa procentowa?

Stopa procentowa wpływa nie tylko na koszt kredytu lub pożyczki, ale na całą gospodarkę. W ostatnim roku zaś byliśmy świadkami nie jednej jej zmiany z powodu pandemii covid-19. Dowiedz się, czym jest stopa procentowa i co wpływa na jej wartość.

Stopa procentowa – czym jest?

Warto wiedzieć, co to jest stopa procentowa, zanim zdecydujemy się na podpisanie umowy pożyczki lub kredytu. Wpływa ona bowiem na stan naszej gospodarki i odczujemy ją nawet, kiedy nie korzystamy z żadnych produktów finansowych. Ze względu na ostatnie mocne zawirowania na rynku finansowym, coraz częściej porusza się jej temat.

Czym jest zatem stopa procentowa? Najprościej mówiąc, jest to koszt wyrażony w procentach, jaki poniesiemy, decydując się na kredyt lub pożyczkę. Jednocześnie ma ona wpływ na transakcje międzybankowe oraz depozyty, jakie oddajemy do banku.

Kto ustala stopę procentową?

Z uwagi na to, jak ważna jest stopa procentowa w świecie finansów, decyzja o jej zmianie musi być podjęta bardzo rozważnie. Zgodnie z polskimi przepisami prawa odpowiada za to Rada Polityki Pieniężnej, która jest organem decyzyjnym Narodowego Banku Polskiego.

Wiele osób zastanawia się, co wpływa na stopę procentową oraz dlaczego w ostatnich miesiącach jest tak rekordowo niska. Rada Polityki Pieniężnej podejmuje taką decyzję w oparciu o obecną sytuację gospodarczą. W czasach pandemii koronawirusa stopa procentowa referencyjna została obniżona kilka razy. Na początku 2021 roku wynosiła ona 0,10%. Dla porównania jeszcze rok temu nie była ona niższa niż 1,5%. W 2020 roku ona zmieniona po raz pierwszy od pięciu lat.

Rodzaje stóp procentowych

Mówiąc o tym, co to jest stopa procentowa, najczęściej mamy na myśli stopę referencyjną. Wyraża ona cenę, według której bank wykonuje operacje na rynku międzynarodowym. Nie jest ona jednak jedynym wskaźnikiem. Rada Polityki Pieniężnej ustala wartość również innych stóp procentowych:

• stopa lombardowa – to najwyższe oprocentowanie na rynku. Jest to cena,  za którą bank otrzymuje pożyczki pod zastaw papierów wartościowych. Cena pieniądza nie może przekraczać jej wartości. Od dnia 29.05 2020 roku wartość stopy lombardowej wynosi 0,50%.
• stopa depozytowa – wyraża ona oprocentowanie jednodniowych depozytów, składanych przez banki Narodowemu Banku Polskiemu. Od dnia 29.05.2020 roku stopa depozytowa wynosi 0,00%.
• stopa redyskontowa – nalicza się ją w przypadku skupowania weksli od banków komercyjnych przez Narodowy Bank Polski. W dniu 29.05.2020 roku stopa redyskontowa została ustalona na poziomie 0,11%.
• dyskont weksli – używa się go w przypadku przyjmowania dyskontowanych weksli przez NBP od banków komercyjnych. Jego wartość od dnia 29.05.2020 roku wynosi 0,12%.

Stopa procentowa nominalna a rzeczywista

Co to jest stopa procentowa nominalna a rzeczywista? Obie są wykorzystywane do ustalania oprocentowania kredytów i pożyczek. Nie są one jednak na takim samym poziomie. Stopa procentowa nominalna jest całkowitą kwotą, jaką przyjdzie nam zapłacić, kiedy zdecydujemy się na  zawarcie umowy z bankiem lub firmą pożyczkową. Z kolei stopa procentowa rzeczywista jest pomniejszona o przewidywaną inflację, czyli spadek wartości pieniądza.

Zmiana stóp procentowych jest odczuwalna u wszystkich z nas. Z uwagi na dynamiczną sytuację na rynku polskim, jak i międzynarodowym, nie jest wykluczone, że Narodowy Bank Polski zdecyduje się na kolejną modyfikację.